![Nowy mieszkaniec wrocławskiego zoo - mała piłeczka czyli bolita](http://www.otosroda.pl/foto_artykuly/2018/05/10/104927/104927_000gal-doroslabolita_kwiecien20181.jpg)
Występują w kilku krajach Ameryki Południowej i są mało poznanym gatunkiem i w dodatku coraz bardziej zagrożonym, wymagającym ochrony.
Pracownicy zoo jeszcze nie wiedzą czy to samiec czy samica, bo tym razem matka opiekuje się maluchem troskliwie, nie odstępując go na krok. Udało się jedynie sprawdzić, na odległość, w jakiej kondycji jest młode i matka oraz zrobić kilka zdjęć.
- Dla nas to ogromna radość, że doczekaliśmy się kolejnego malucha bolity i że tym razem nie potrzebuje on naszej pomocy. Matka oraz młode mają się dobrze i przebywają na naszym zapleczu – mówi Andrzej Miozga, kierownik sekcji małych ssaków we wrocławskim zoo. – Poprzednio nie mieliśmy tyle szczęścia, matka nie interesowała się potomkiem i musieliśmy go odchowywać ręcznie.
W środowisku naturalnym sklasyfikowano 20 gatunków pancerników i wszystkie należą do zagrożonej wyginięciem rodziny pancernikowatych. Najbardziej znanym gatunkiem z tej rodziny jest pancernik olbrzymi, w którego ochronę wrocławskie zoo zaangażowało się w 2014 roku. W ramach działań ochroniarskich wrocławski ogród nie tylko zbierał środki, ale przygotował również film edukacyjny, który wyświetlany był dzieciom w brazylijskich szkołach, a teraz dystrybuowany jest na hiszpańskojęzycznej części kontynentu.
Tolypeutes matacus, czyli pancernik południowy zwany też bolitą lub tatu-bolą, to dość popularne zwierzę w Ameryce Południowej, ale coraz rzadziej spotykane. Występuje na obszarze południowej Brazylii, północnej Argentyny, Paragwaju i Boliwii. Najczęściej zamieszkuje obszary suchej roślinności – sawanny.
Całkowita długość ciała dorosłego osobnika wynosi około 30 cm. Zwierzęta te są ciemnobrązowe i posiadają ”pancerz” składający się z części przedniej i tylnej, a między nimi znajdują się 3 rzędy ruchomych płytek. Ta „zbroja” obejmuje głowę, tułów, a nawet stopy i ogon. Jedynie spód ciała bolity jest owłosiony. Ciekawostką są jego palce, środkowe trzy na tylnych łapach są połączone i mają grube pazury, zaś przednie są odseparowane i mają cztery pazury.
W przeciwieństwie do większości gatunków pancerników tatu-bola nie wykopuje nor, ale raczej wykorzystuje te porzucone przez inne gatunki. Jego naturalnymi wrogami są drapieżnik, a jedyną formą obrony przed nimi jest zdolność zwijania się niemal w idealną, zbitą kulkę. Wydaj się, że pancernik te opracowały swoją własną strategię obrony. Jeśli drapieżnikowi uda się wsadzić łapę między części „pancerza”, pancernik automatycznie zaciska je, powodując ból u agresora i zwykle jego rezygnację z ataku.
Żywi się głównie mrówkami i termitami, używając pazurów do przekopywania się przez kolonie tych owadów lub aby dostać się do ukrytych pod korą drzew.
Pancernik południowy, do komunikacji z innymi osobnikami, używa dotyku, a także zapachu.
W Czerwonej Księdze Zagrożonych Gatunków przyznano mu status podwyższonego ryzyka wyginięcia - Near Threatened (NT), głównie na skutek zanikania i fragmentacji siedlisk. Innym powodem, nad którym dyskutują naukowcy, jest zmieniający się klimat. Nie bez znaczenia jest również kłusownictwo, na rzecz hodowli domowych czy w celach gospodarczych – mięso jest jadalne, a części zwierzęcia wykorzystywane w rękodzielnictwie. Szacuje się, że co 10 lat populacja zmniejsza się aż o 30%. Dziś wiadomo też, że zasięg występowania bolity południowego był większy i można go było spotkać np. w prowincji Buenos Aires, gdzie dziś uważa się go za gatunek wymarły.
CIEKAWOSTKA
Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej, które odbyły się w 2014 r. w Brazylii, wpłynęły na wzrost świadomości wśród społeczności międzynarodowej na temat pancerników i konieczności ich badania oraz ochrony.
Kiedy pancernik stał się symbolem brazylijskiej edycji mistrzostw świata w piłce nożnej wzbudził największe zainteresowanie w … Chinach. Niemal wszystkie serwisy pisały o qiuyu, jak go tam nazywają, a fani piłki nożnej dyskutowali na Sina Weibo (chiński Twitter) o jego biologii, behawiorze i środowisku, zastanawiając się czy jest spokrewniony z łuskowcami czyli pangolinami.