![Generalska Dakota nad Środą Śląską](http://www.otosroda.pl/foto_artykuly/2019/03/13/108340/108340_000gal-2019_express_05_ss_dakota_02.jpg)
Rusłan znowu nad Środą
W niedzielę 10 marca niebo nad Środą było pochmurne. Pułap chmur był jednak wysoki na tyle, że nieco po godz. 16 można było najpierw usłyszeć, a następnie zobaczyć, jak efektowną rundę nad miastem wykonał ciężki strategiczny samolot transportowy AN 124 Rusłan, należący do ścisłej światowej czołówki transportowych gigantów.
Nie pierwszy raz Rusłan do lądowania we Wrocławiu podchodził od strony Środy Śląskiej. Tym razem jednak latający kolos wiózł ładunek szczególny: zdemontowaną Dakotę DC3 – amerykański samolot pasażerski i transportowy, w czasie II wojny światowej wykorzystywany też do celów wojskowych. Egzemplarz, który po drodze z Kanady do Warszawy, trafił w niedzielę do Wrocławia, w 1944 r. miał swój wkład w historię Polski XX w. Ciekawe informacje o tym wyjątkowym transporcie (za Królewskimi Kanadyjskimi Siłami Powietrznymi) zamieszcza portal defence.24.pl.
Spirit of Ostra Brama
Samolot C-47A-1-DK Skytrain/Dakota III, wojskowa wersja DC-3, wyprodukowano w USA w 1943 r. Z sił powietrznych USA w styczniu 1944 r. trafił do brytyjskiego RAF-u. Latała nim polska załoga kpt. Józefa Tyszki. Maszyna otrzymała nazwę „Spirit of Ostra Brama”. Znajdowała się w dyspozycji i była używana przez naczelnego wodza polskich sił zbrojnych na Zachodzie gen. broni Kazimierza Sosnkowskiego. Należała do 216 Grupy Transportowej RAF i nosiła brytyjskie znaki rozpoznawcze z dodatkowymi biało-czerwonymi szachownicami koło kokpitu.
Po wojnie Dakota należała do kolejnych jednostek RAF-u. W 1946 r. kupiły ją kanadyjskie linie lotnicze Trans Canada Airlines i przerobiły na cywilny samolot pasażerski, który latał dla nich do kwietnia 1963 r. Lot do Winnipeg był ostatnim w barwach tej firmy.
Złom, ochrona, wolontariusze
Samolot służył później jeszcze dwóm przewoźnikom. Wykreślony w 1970 r. z rejestru statków powietrznych stał się źródłem części zamiennych, a potem własnością Królewskiego Muzeum Lotnictwa Zachodniej Kanady. W 2002 r., gdy jego historia została odkryta, trafił do 17 Skrzydła Królewskich Kanadyjskich Sił Powietrznych w Winnipeg.
W 2006 r. gondole silników i wewnętrzne części skrzydeł oddały na złom – jak to określono – „osoby, które nie wiedziały, że samolot był przechowywany z powodów historycznych”. Z oryginalnej maszyny pozostał kadłub, zewnętrzne części skrzydeł, zestaw podwozia, kółko ogonowe i statecznik pionowy. W 2016 r. kadłub zabezpieczono. Miejscowi wolontariusze częściowo go pomalowali. Na podstawie zdjęć z czasów wojny nanieśli na maszynę nazwę „Spirit of Ostra Brama”, biało-czerwoną szachownicę, kokardę RAF i numer FL547. W marcu 2018 r. elementy samolotu oczyszczono.
Lekcja historii inaczej
Nazwa samolotu „Spirit o Ostra Brama” (Duch Ostrej Bramy) pochodzi od operacji „Ostra Brama” z 1944 r. przeprowadzonej przez Armię Krajową w ramach akcji „Burza”, w celu samodzielnego oswobodzenia Wilna z rąk niemieckiego okupanta.
8 marca w Winnipeg DC-3 został oficjalnie przekazany przedstawicielom ambasady RP w Ottawie. My mogliśmy na Rusłana z Dakotą popatrzeć dzięki naszemu stałemu czytelnikowi. Dzięki niemu otrzymaliśmy także zdjęcie z przelotu nad Środą.
Mamy za sobą ciekawą lekcję naszej historii współczesnej. A co jeszcze zobaczymy na niebie nad Środą? Czas pokaże.